# Bütçe taahhüdü nedir?

Kaynak: https://kurumsal.pro/sozluk/butce-taahhudu/ — Son güncelleme: 2026-11-04

Bütçe taahhüdü, onaya gönderilmiş ya da onaylanmış ama henüz satın alınmamış bir seyahat tutarının bütçeden önceden ayrılmasıdır. Böylece kalan bütçe, yalnız ödenen harcamaya göre değil, yolda olan taleplere göre de doğru görünür.

## Özetle
- Bütçe taahhüdü, henüz satın alınmamış ama onay sürecindeki seyahat tutarının bütçeden ayrılmasıdır.
- Bütçe üç parçada izlenir: gerçekleşen harcama, taahhüt edilen tutar ve kalan bütçe.
- Kalan bütçe, bütçe tavanından gerçekleşen harcama ile taahhüdün düşülmesiyle bulunur.
- Taahhüt, talep reddedilir, süresi dolar veya iptal edilirse serbest kalır; satın alınırsa gerçekleşen harcamaya dönüşür.
- Kurumsal.pro portalında onay detayında planlanan, gerçekleşen, taahhüt ve kalan tutarlar onaycının önüne gelir.

**Bütçe taahhüdü:** Bütçe taahhüdü, onaya gönderilmiş ancak henüz satın alınmamış seyahat tutarının bütçeden ayrılarak kalan bütçeden düşülmesidir; ret, süre dolumu veya iptalde serbest kalır, satın almada gerçekleşen harcamaya dönüşür.

Bütçe taahhüdü, onaya gönderilmiş ya da onaylanmış ama henüz satın alınmamış bir seyahat tutarının bütçeden önceden ayrılmasıdır. Muhasebede "encumbrance" ya da "commitment" olarak bilinen bu yöntem, kalan bütçenin yalnız ödenmiş harcamalara göre değil, yolda olan taleplere göre de hesaplanmasını sağlar. Böylece aynı anda onaya giden talepler bütçeyi fark edilmeden aşamaz.

## Bütçe taahhüdü nasıl çalışır?

Bütçe taahhüdü, bir talep onaya gittiği anda tutarının bütçede "ayrılmış" olarak işaretlenmesiyle çalışır. Bu tutar henüz harcanmamıştır ama başka bir talep için de kullanılamaz. Talebin sonucu belli olunca taahhüt ya gerçekleşen harcamaya dönüşür ya da bütçeye geri bırakılır.

Bütçe bu yüzden üç parçada izlenir:

- **Gerçekleşen:** Satın alınmış seyahatlerin tutarı.
- **Taahhüt:** Onay sürecindeki, henüz satın alınmamış taleplerin tutarı.
- **Kalan:** Bütçe tavanı − gerçekleşen − taahhüt.

## Hesap örneği

Bir departmanın çeyreklik seyahat bütçesi 100.000 birim olsun. Çeyreğin ortasında 40.000 birimlik seyahat satın alınmış, toplamı 25.000 birim olan iki talep de onay bekliyor. Taahhüt hesaba katılmazsa kalan bütçe 60.000 birim görünür. Taahhüt düşüldüğünde gerçek kalan 35.000 birimdir.

Bu sırada 45.000 birimlik yeni bir talep gelirse, taahhüt gözetilmeyen bir sistemde talep bütçeye sığıyor gibi görünür ve onaylanabilir. Bekleyen talepler de onaylandığında departman bütçeyi aşmış olur. Taahhüt, bu aşımı onay anında görünür kılar.

## Taahhüt hangi olaylarla değişir?

Taahhüt, talebin yaşam döngüsündeki her olayla güncellenir. Onaya gönderimle oluşur, satın almayla gerçekleşene geçer; ret, süre dolumu veya iptalle serbest kalır. Satın alınmış bir seyahatin iadesi ise gerçekleşen harcamayı azaltarak bütçeye geri döner.

| Olay | Taahhüt | Gerçekleşen | Kalan |
|---|---|---|---|
| Talep onaya gönderildi | Artar | Değişmez | Azalır |
| Talep reddedildi veya süresi doldu | Azalır | Değişmez | Artar |
| Talep onaylandı ve satın alındı | Azalır | Artar | Değişmez |
| Satın alınan seyahat iade edildi | Değişmez | Azalır | Artar |

## Taahhüt ile tahmini bütçe farkı

Taahhüt, gerçek bir talebe bağlı tutardır; tahmini bütçe ise henüz talebi olmayan planlanmış harcamadır. Yıl başında "bu çeyrekte üç fuar katılımı" diye ayrılan pay bir plandır. O fuar için bir uçuş ve otel talebi onaya gönderildiğinde, tutar plandan çıkıp taahhüde dönüşür. Planlama ile taahhüdü ayrı tutmak, bütçe raporunun hem beklentiyi hem de kesinleşmeye yakın harcamayı göstermesini sağlar.

## Bütçe taahhüdünde sık yapılan hatalar

Taahhüt mantığı doğru kurulmadığında bütçe raporu ya gereğinden fazla ya da gereğinden az harcama gösterir. Sık görülen hatalar şunlardır:

- **Serbest kalmayan taahhüt:** Reddedilen veya süresi dolan talebin tutarının bütçede ayrılmış olarak kalması.
- **Çift sayım:** Satın alınan talebin hem taahhüt hem gerçekleşen olarak görünmesi.
- **İadenin unutulması:** İptal edilen seyahatin iadesinin bütçeye geri yazılmaması.
- **Dönem karışıklığı:** Seyahat tarihi ile satın alma tarihinin farklı dönemlere düşmesinde kuralın belirsiz olması.

Bu hataların ortak çözümü, taahhüdün elle değil talebin durumuna bağlı olarak otomatik güncellenmesidir.

## Kurumsal.pro'da bütçe taahhüdü

Acentenizin kurumsal müşterilerine sunduğu Kurumsal.pro portalında bütçe, departman, şirket veya şube için ay, çeyrek ya da mali yıl dönemiyle tanımlanır; tüm ürünlere veya seçili ürünlere uygulanabilir. Bütçe defteri taahhüt mantığıyla çalışır.

- Onaya giden tutar taahhüt olarak düşer; ret, süre dolumu ve iptalde serbest kalır.
- Satın almada taahhüt gerçekleşen harcamaya döner; iade bütçeye geri döner.
- Onay detayında ilgili bütçenin planlanan, gerçekleşen, taahhüt ve kalan tutarları onaycının önüne gelir.
- Bütçe kontrolü gönderimde yapılır; aşımda bilgilendir, gerekçe iste, onaya gönder veya engelle işlemlerinden biri uygulanır.
- Yönetici panosunda bütçe kullanımı çubuklarla görünür; bütçe raporu dışa aktarılabilir.
- Bütçeler arşivlenebilir, silinmez. Bütçe para birimi TRY'dir.

Bütçe tanımı ve aşım işlemleri için [seyahat bütçesi yönetimi](/seyahat-butcesi-yonetimi/) sayfasına, bütçeyi baştan kurmak için [seyahat bütçesi oluşturma](/blog/seyahat-butcesi-nasil-olusturulur/) yazısına bakabilirsiniz.

## Sık sorulan sorular
### Bütçe taahhüdü ne demek?
Bütçe taahhüdü, yapılacağı kesinleşmeye yakın bir harcamanın tutarının, ödeme yapılmadan önce bütçeden ayrılmasıdır. Kurumsal seyahatte onaya gönderilen talebin tutarı bu şekilde ayrılır ve kalan bütçeden düşülür.

### Taahhüt ile gerçekleşen harcama arasındaki fark nedir?
Gerçekleşen harcama satın alınmış ve ödenmiş seyahattir. Taahhüt ise henüz satın alınmamış ama onay sürecinde olan tutardır. Taahhüt satın almayla gerçekleşene dönüşür, ret veya iptalle bütçeye geri döner.

### Taahhüt neden kalan bütçeden düşülür?
Düşülmezse aynı anda onaya giden birkaç talep, her biri tek başına bütçeye sığdığı için onaylanabilir ama toplamda bütçeyi aşar. Taahhüt, onaycının yolda olan diğer talepleri de hesaba katarak karar vermesini sağlar.

### İade edilen seyahat bütçeye geri döner mi?
Kurumsal.pro portalında evet. İade tutarı bütçeye geri döner ve kalan bütçe buna göre artar.

### Bütçe aşılırsa ne olur?
Kurumsal.pro portalında bütçe kontrolü gönderimde yapılır ve aşımda uygulanacak işlem bütçe tanımında seçilir: bilgilendir, gerekçe iste, onaya gönder veya engelle.